Trong khuôn khổ các hội nghị thượng đỉnh quốc tế gần đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh tầm nhìn chiến lược về việc hợp tác toàn cầu nhằm giải quyết bài toán năng lượng. Trước những thách thức kép về an ninh năng lượng và biến đổi khí hậu, Thủ tướng đã đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm, khẳng định vị thế và trách nhiệm của Việt Nam trong tiến trình chuyển đổi xanh toàn cầu.

Bối cảnh cấp bách của ngành năng lượng toàn cầu

Thế giới đang đứng trước những bước ngoặt lớn khi các nguồn năng lượng truyền thống dần cạn kiệt và gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường. Việc đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định với chi phí hợp lý, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính, đã trở thành ưu tiên hàng đầu của mọi quốc gia. Thủ tướng nhấn mạnh rằng, không một quốc gia riêng lẻ nào có thể tự giải quyết các vấn đề này mà cần có sự chung tay, góp sức của cộng đồng quốc tế.

Ba định hướng hợp tác chiến lược từ Thủ tướng

1. Đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng công bằng và bền vững

Định hướng đầu tiên mà Thủ tướng nêu rõ là việc ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời và năng lượng hydrogen. Tuy nhiên, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yếu tố "công bằng". Chuyển đổi năng lượng không được để ai bị bỏ lại phía sau, đảm bảo các quốc gia đang phát triển có thể tiếp cận nguồn năng lượng sạch với giá thành phù hợp. Việt Nam cam kết thực hiện lộ trình giảm dần điện than và tăng tỷ trọng năng lượng sạch trong cơ cấu nguồn điện quốc gia.

2. Tăng cường chuyển giao công nghệ và hỗ trợ tài chính

Thủ tướng cho rằng, công nghệ và tài chính là hai "chìa khóa" quan trọng nhất để hiện thực hóa các mục tiêu năng lượng. Thủ tướng đề nghị:

• Chuyển giao công nghệ hiện đại: Các quốc gia phát triển cần hỗ trợ các nước đang phát triển trong việc tiếp nhận công nghệ lưu trữ năng lượng, quản trị lưới điện thông minh và thu hồi carbon.
• Cơ chế tài chính ưu đãi: Cần hình thành các quỹ hỗ trợ năng lượng với lãi suất thấp, giúp các doanh nghiệp và chính phủ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn để đầu tư vào các dự án xanh.
• Đào tạo nguồn nhân lực: Hợp tác trong giáo dục và đào tạo để xây dựng đội ngũ chuyên gia, kỹ sư có trình độ cao trong lĩnh vực năng lượng mới.

3. Xây dựng cơ chế chính sách và quản trị năng lượng toàn cầu

Định hướng thứ ba tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường kết nối hạ tầng năng lượng xuyên quốc gia. Thủ tướng đề xuất các nước cần có sự thống nhất về tiêu chuẩn kỹ thuật, các quy định về mua bán điện năng và đầu tư hạ tầng lưới điện kết nối khu vực. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng trước các biến động địa chính trị.

Việt Nam và cam kết Net Zero vào năm 2050

Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng khẳng định Việt Nam đang nỗ lực hết mình để thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050 như đã tuyên bố tại COP26. Việc thực hiện Quy hoạch điện VIII và triển khai Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) là minh chứng rõ nét cho quyết tâm của Chính phủ. Thủ tướng kêu gọi các đối tác quốc tế tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong hành trình này, vì một tương lai xanh và bền vững cho thế hệ mai sau.

Những định hướng mà Thủ tướng nêu ra không chỉ mang tính thời sự mà còn có giá trị dẫn dắt, góp phần định hình một trật tự năng lượng mới dựa trên sự đoàn kết, thấu hiểu và cùng phát triển.